Recensie: De kunst van het ongelukkig zijn – Dirk de Wachter

De titel van dit boek van psychiater en hoogleraar Dirk de Wachter klinkt misschien niet heel gezellig, maar toen ik eenmaal was begonnen met lezen kon ik niet meer stoppen. De Wachter benoemt zo veel interessante dingen dat ik het boekje binnen no time uit had gelezen. En tegen de verwachtingen in maakte het boek mij zowaar blijer en optimistischer!
De Wachter stelt dat er op dit moment veel eenzaamheid en psychische klachten zijn in zowel België als Nederland. De Wachter ziet zelf als Vlaamse psychiater zijn doelgroep ook groeien. Met name eenzaamheid is een veelvoorkomend probleem. Onderzoeken wijzen uit dat een schrikbarend groot deel van de bevolking zich regelmatig eenzaam voelt.

‘De terreur van het geluk’

Oké, dit zijn absoluut geen feiten om optimistisch van te worden. Toch is er ruimte voor hoop. De Wachter legt heel mooi uit dat we ons ongeluk en onze klachten zelf vaak groter maken. Zo geeft hij aan dat we niet echt praten over wat ons verdrietig maakt. Alles moet altijd maar leuk zijn. Ook streven we naar een soort constante staat van supergelukkig zijn in plaats van tevreden zijn. Ongelukkig zijn lijkt niet meer welkom in onze samenleving en moet bestreden worden.  En juist met deze mindset maken we van verdrietige muizen depressieve olifanten. Het is precies het bieden van weerstand tegen onprettige emoties waardoor we er soms niet uit komen met onszelf.

Volgens de Duitse filosoof Wilhelm Schmidt is geluk een plicht geworden. Hij noemt het krampachtig streven naar zoveel mogelijk plezier de ‘terreur van het geluk’ en hij raadt aan die zoektocht op te geven.

De Wachter pleit daarom voor meer ruimte om ongelukkig te zijn. Ook stelt hij dat we in de psychiatrie niet per se moeten streven naar de meest efficiënte en snelle behandeling van klachten – indien het geen levensgevaarlijke situatie is uiteraard! – , maar dat verdriet soms de ruimte moet krijgen en verwerking ervan vaak tijd nodig heeft. Wel denk ik dat het boek in de juiste context geplaatst moet worden. De Wachter streeft er immers niet naar om mensen die aan een zware depressie leiden aan hun lot over te laten en verwijst met ongelukkig zijn niet naar depressieve of suïcidale klachten.

De boodschap van dit boek vind ik belangrijk, omdat het ruimte geeft voor een kleine ommezwaai in hoe we tegenwoordig denken over gelukkig zijn. Én vooral ook over ongelukkig zijn. De boodschap is dat we weer wat meer over ons ongeluk moeten praten, minder hoeven te streven naar constant gelukkig zijn en dat we sombere gevoelens af en toe wat meer ruimte mogen geven in ons leven. In plaats van dat we krampachtig moeten proberen extreem happy te zijn, kunnen we ons wat meer bezig houden met zinvolle activiteiten. En de paradox is dan misschien wel dat je je als gevolg daarvan toch gelukkiger gaat voelen.

5 thoughts on “Recensie: De kunst van het ongelukkig zijn – Dirk de Wachter

  1. Dit lijkt me een erg mooi en leerzaam boek. Het is zo bizar hoe de hele samenleving erop gefixeerd is om permanent gelukkig te zijn. Ga hem snel bij de bieb halen!

    Like

    1. Ja, ik vond het ook zeker heel leerzaam! En idd, echt heel goed dat er nu meer over geschreven wordt dat je niet áltijd gelukkig hoeft te zijn.. Hoop dat ze hem hebben bij de bieb. 🙂

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s